جورج ناتانيل كرزن ( مترجم : غلام على وحيد مازندرانى )

129

ايران وقضيهء ايران ( فارسي )

آن 4785 ميل خواهد بود و ساختمانش ده سال به طول خواهد انجاميد و هزينه آن از 25 تا 40 ميليون ليره برآورد شده است . « 1 » اگر اين نقشه عملى شود طولى نخواهد كشيد كه راه‌آهن ماوراء بحر خزر كه تا تاشكند امتداد يافته است دير يا زود با خط عمدهء سيبرى اتصال يابد و حلقه دور روسيه اروپائى را كامل خواهد كرد و ميگويند محل تلاقى شهر امسك خواهد بود . در آن سوى بحر خزر هم صحبت از يك خط فرعى در ميان است از قرىبند به تجن و سرخس كه با اين ترتيب روسيه 80 ميل بيشتر به هرات نزديك مىشود . توسعه ضمنى خطوط در بخش اروپائى - اينك نظرى هم به قسمت اروپائى مياندازيم در همانجائى كه سيستم راه‌آهن قفقاز ادامهء ضرورى و مكمل خط آهن ماوراء بحر خزر بشمار ميرود و خواهيم ديد كه پس از تأخيرهاى طولانى گفته‌اند كه خط ولادى قفقاز - پطروفسك مورد تصويب امپراتور قرار گرفته است . « 2 » با آنكه نظريات ديگرى هم هست مبنى بر اينكه خطوط روسيه مركزى و ولگا از راه تزارستان به خطآهن پطروفسك ملحق شود مقارن همين احوال هيئتى مأمور شدند كه امكان ساختن تونلى را از ميان كوههاى قفقاز از ولادى كاوكاز يا نقطه‌اى در مجاورت آن به خط باطوم - تفليس بررسى و گزارش تسليم نمايند . « 3 » رسيدگيهائى نيز در جريان

--> ( 1 ) - بعد از اختلاف‌نظر طولانى دربارهء نقشه‌هاى متضاد يك سيستم مختلط راه‌آهن و خطوط آبى و راه‌آهن سراسرى در مارس 1891 نسبت به اين طرح اخير تصميم اتخاذ شد اين فقط از زلاتوست انتهاى خط فعلى سامارا - اوفا به ناحيهء معادن مياسك و چلىيابنسك ( 84 ميل ) و از آنجا از طريق توكالينسك ، كائنسك ، مارينسك كراسه ، سياسك و كافسك به نيژنى اودينك مىرسد هزينهء ساختمان 500 / 807 / 11 ليره يا 500 / 6 ليره هر ميل برآورده شده است . سپس خط از راه اوختوسكايا ، ايركوتسك ، بايكال جنوبى سرتنسك خابارووكا به ولادى وستك 2965 ميل مىرسد طول كلى 4785 هزينه كلى 000 / 765 / 36 ليره است . كار از هردو سمت شروع و با عجله چند ميل ريل هم در طرف ولادىوستك گذاشته‌اند تا تزارويج در تابستان 1891 مراسم افتتاح را انجام دهد . ( 2 ) - اين خط 160 ميل طول خواهد داشت و گفته‌اند 000 ، 200 ، 1 ليره خرج آن خواهد شد در برآوردهاى مالى روسيه در سال 1891 مبلغ صد هزار ليره براى مخارج مقدماتى اين كار اختصاص يافته است از پطروفسك تا بادكوبه امتداد خط ديگرى به طول 220 ميل نيز مطرح است . ( 3 ) - مىگويند چنين خطى كه از خط اصلى در ايستگاهى در شمال ولادى كاوكاز جدا مىشود ممكن است در امتداد گردنهء كوهستانى قفقاز سير و از تونلى به طول 5 ميل عبور و در مسافت 113 ميلى جلو گورى Gori مقابل خطآهن تفليس ظاهر شود ، اما هزينهء اين كار بسيار هنگفت خواهد بود .